سيد‌محمد دبيرسياقي، ‌يار ديرين علامه دهخدا به جهان باقي شتافت.
دكتر سيد‌محمد دبيرسياقي، لغت‌شناس برجسته، ‌يار و همكار علامه دهخدا در تأليف لغت‌نامۀ دهخدا و بنيان‌گذار لغت‌نامۀ بزرگ فارسي، در شانزدهم مهر 1397‌ به جهان باقي شتافت. مؤسسۀ لغت نامۀ دهخدا و مركز بين‌المللي آموزش زبان فارسي دانشگاه تهران، درگذشت اين دانشمند فقيد را به جامعه فرهنگي تسليت مي‌گويد. 

مروري بر احوال و آثار دكتر سيدمحمد دبيرسياقي

خانواده  و تحصيلات: سيد‌محمد دبير‌سياقي در روز سه‌شنبه،‌ چهارم اسفند 1298 شمسي در محله گلبن قزوين در خانواده‌اي فرهنگ‌دوست و سرشناس به دنيا آمد. دوره ابتدايي و دوره اول متوسطه را در مدرسه اميد(شاهپور) گذراند و سپس به استخدام وزارت فرهنگ قزوين درآمد و ضمن كار در اداره فرهنگ، ‌دوره دوم متوسطه را پشت سر گذاشت و در شهريورماه 1318 ديپلم ادبي خود را ازدارالفنون تهران دريافت كرد. دكتر دبير‌سياقي، در سال 1318 به دانشكده حقوق رفت، اما عشق فراوان به زبان و ادبيات فارسي، اورا به دانشكده ادبيات دانشگاه تهران كشاند. در فاصله‌ سال‌هاي 1319 تا 1324 دوره‌هاي ليسانس و دكتري زبان و ادبيات فارسي را با موفقيت كامل به پايان رساند.

همكاري با مؤسسۀ لغت نامۀ دهخدا: دكتر دبيرسياقي در سال 1326 به همكاري با مرحوم دهخدا براي تاليف لغت‌نامه دعوت شد و از آن زمان تا پايان حيات پربركت دهخدا در اسفندماه 1334،‌ همكارو دستيار او بود. بنا بر وصيت مرحوم دهخدا، دكتر دبيرسياقي، ‌با همكاري دكتر محمد معين و دكتر سيدجعفر شهيدي و ديگر ياران دهخدا، به تدريج تا سال 1359 كار تاليف لغت‌نامۀ دهخدا را به پايان رساندند. دكتر دبير سياقي و همكاران او،‌ پس از پايان كار تاليف لغت‌نامۀ دهخدا، لغت‌نامۀ بزرگ فارسي را بنيان گذاشتند، ‌لغت‌نامه‌اي كه تا كنون حرف‌هاي (آ ) و(الف) و بخشي از حرف (ب) آن، ‌در بيش از 5323 صفحه، به چاپ رسيده است. اين كار بزرگ و ماندگار به همت همكاران و شاگردان دكتر دبير‌سياقي، درموسسه لغت‌نامۀ دهخدا همچنان ادامه دارد.

مشاغل: دكتر دبير‌سياقي كار دولتي خود را در وزارت فرهنگ آغاز كرد اما در سال 1321 به استخدام وزارت دارايي درآمد وتا سال 1353 كه به افتخار بازنشستگي نائل شد، در سمت‌هاي مختلفي انجام وظيفه كرد. در سال 1325 به سمت دبيري و عضويت انجمن ايرانشناسي  و در سال 1357 به عضويت هيات علمي انجمن مفاخر ايران برگزيده شد.

فعاليت‌هاي آموزشي: دكتر سيد محمد دبير سياقي از آغاز جواني در مراكز مهم علمي و دانشگاهي نظير دانشكده ادبيات دانشگاه تهران، دانشكده علوم ارتباطات، مدرسه عالي حسابداري،‌ مدرسه عالي ادبيات و زبان‌هاي خارجي، ‌آموزشگاه عالي وزارت دارايي، دانشكده زبان‌هاي خارجي دانشگاه پكن و بخش فارسي دانشگاه عين الشمس مصر به تدريس زبان و ادبيات فارسي پرداخت.

آثار علمي: دكتر دبير‌سياقي در طول عمر با بركت خويش، بيش از صد جلد كتاب و مقالات متعدد در حوزه‌هاي مختلف و متنوع زبان و ادبيات فارسي و تاريخ ايران به چاپ رسانده است. آثار علمي دكتر دبير سياقي را مي‌توان در اين چند بخش طبقه بندي كرد: 1- تصحيح متون: تصحيح ديوان‌هاي فرخي،‌ عنصري، منوچهري، لامعي، دقيقي، شاه داعي شيرازي و شاهنامه فردوسي،‌ سفرنامه ناصر خسرو، ‌لغت فرس اسدي، و جز آن 2- تاليف لغت‌نامه:  تاليف بخش‌هايي از لغت نامۀ دهخدا و لغت‌نامۀ فارسي 3- بازنويسي متون ادبي به نظم و نثر فارسي: بازنويسي شاهنامه فردوسي به نثر روان فارسي 4- قزوين شناسي: سير تاريخي بناهاي قزوين و جز آنها 5- گرد آوري: پيشاهنگان شعر فارسي،‌ گنج بازيافته، ره‌آورد حكمت،‌ ره‌آموز حكمت، ‌مجموعه مقالات عباس اقبال،‌ مقالات دهخدا،‌ ديوان دهخدا،‌ مشتي از خروار و جز آنها 6- تحقيقات علمي: فرهنگ‌هاي فارسي، ماده تاريخ، مجموعه مقالات و نظاير آنها 7- تهيه و تنظيم چندين كشف‌الابيات: كشف‌الابيات خمسه نظامي، ‌گرشاسبنامه اسدي، مثنوي معنوي،‌ شاهنامه و مانند آنها.